اگرچه جنگ رمضان در ششم اكتبر 1973 كه مصادف با عيد كيپور كه از اعياد مهم يهوديان بود محقق شد ولي ابتداي واقعي آن شش سال قبل از اين تاريخ بود. در جنگ1967 بین اعراب و اسرائیل،اعراب شکست دردناکی را متحمل شدند و به دنبال آن برای بازپس گیری عزت و کرامت از دست رفتهی خویش در پی انتقام برآمدند.مصر تلاش کرد به طرق دیپلماتیک و سیاسی حمایت جهانی ،منطقه ای و کشورهای عرب را در حقانیت اعراب، برای حمله به اسرائیل به دست آورد.سرانجام روز ششم اکتبر 1973 سوریه و مصر حملات برق آسای خود را در دو جبهه یعنی بلندی های جولان و صحرای سینا آغاز کردند. مصری ها که به سلاح های روسی مجهز شده بودند بااستفاده ازاصل غافلگیری موفق شدند خطوط بسیار مستحکم بارلیو را تسخیر نمایند و تا روز 14 اکتبر با رخنه به صحرای سینا این منطقه را به اشغال خود درآوردند . سوریه نیز طی چند روز اول مواضع بسیار مهمی را تسخیر نمود و درمجموع تلفات وخسارات فراوانی بر اسرائیل وارد آورد. اما با کمک های نظامی و حمایت هایی که آمریکا در قبالاسرائیل انجام داد،جنگ اعراب و اسرائیل که میرفت تا به پیروزی اعراب بیانجامد ،در نهایت به آتش بس و شکست آنها منجر شد.

در تابستان سال 1346 که سومین در گیری اعراب و اسرائیل پایان یافت دولت های عرب کوشش های سیاسی و دیپلماتیک وسیعی را برای تهیه زمینهای که به استقرارصلح عادلانه و دائمی در خاورمیانه منجر گردد شروع کردند. ولی همه این تقلاها و کوشش ها در برابر لجاجت ها و عدم پذیرش اسرائیل نابود شد و آشکارا معلوم شد که در قاموس اسرائیل مفهومی به جز جنگ و توسعه طلبی درج نیست.

البته در این بین ممکن بود که تصویب نامه شماره 242 شورای امنیت سازمان ملل متحد مورخه 1/9/1346 بحران و مشکل خاورمیانه را به صورتی حل و فصل کند و پایههای صلح عادلانه در منطقه را مستحکم کنداما اسرائیل و نیروهای امپریالیستی که به آن کمک می کرندحد اکثر کوشش خود را برای جلوگیری از اجرای آن و سپس به منظور بی اثر کردن آن به کار بستند .

این تصویب نامه بر دو رکن زیر استوار بود:

غیر قانونی بودن استیلا بر اراضی دیگران بوسیله ی جنگ

ضرورت فعالیت کردن به خاطر صلحی عادلانه ودائمی،صلحی که در ضمن آن دول منطقه بتواننددر امن و امان زندگی کنند.

دبیر کل سازمان ملل متحد برای اجرای این تصویب نامه اقای گوناریارینگ را به عنوان نماینده ی مخصوص خویش در خاور میانه معین کرد تا به مذاکره با دول مربوطه بپردازدو براساس مواد تصویب نامه ی مزبور راه حلی آشتی آمیز برگزیند. در این حین واضح شدکه اسرائیل روش خاصی را برگزیده و وقتی حاظر به عقب نشینی خواهد شد که راه حلی را که خویش پیشنهاد کرده مورد قبول واقع گردد،درنتیجه ماموریت گوناریارینگ بی نتیجه پایان یافت .

در این بین مذاکرات چهار جانبه ای بیت فرانسه و شوروی و انگلستان و ایالات متحده برقرار شدکه براساس تصویب نامه ی 242 صلحمطلوب توسط این چهارکشور در منطقه بر قرار گردد.و با طرح راجرز ( وزیر خارجه ی آمریکا ) موافقت کردند ولی به دلیل اختلاف آمریکا و شوروی در مورد نیروهای حافظ صلح مذاکرات متوقف شد .

در این اثنا مذاکرات دو جانبه ای بین آمریکا وشوروی انجام شد و توافق کردند که حل مشکلات خاورمیانه باید به صورت یکبارگی و نه مرحله به مرحله انجام شود.اما چون در مورد مطلباساسی یعنی خروج اسرائیل از اراضی اشغالی و موضوع فلسطین به توافق نرسیدند نتیجه ای حاصل نشد .

اسرائیل طرح راجرز و انور سادات ( که تا حدودی مبنی بر خروج اسرائیل از سرزمینهای اشغالی بود) را رد کرد و مصر خواستار تشکیل جلسه ی فوق العادهی شورای امنیت شد.در4/5/1352 ،13 کشور شورای امنیت سازمان ملل متحدبه قطعنامه ی کشورهای غیر متعهد جهان رای موافق داد و فقط ایالات متحده به آن رای مخالف داد.در این قطعنامه اسرائیل محکوم شده بودوازاین کشورمصرا خواسته شده بود قطعنامه ی 242 شورای امنیت را عملی سازد نماینده ی مصر این صحنه را که آمریکا و اسرائیل بوجود آورده بودند و با همه چیز به مبارزه برخواسته بودندبرای نمایندگان سازمان ملل متحد به نحو آشکارتری عریان کرد و اکنون هر شخصی می فهمید که راه حلی به جز راه حل نظامی باقی نمانده است،در نتیجه مصر اقدامات دیپلماتیک خود را آغاز کرد. در سطح جهانی دیپلماسی مصر برای این که حمایت بیشتر افکار عمومی جهان را برا ی استرداد اراضی خود فراهم کند توسعه یافت و با کمک دیپلماسی سوریه و دیگر کشورها و دوستان عرب توانست تایید اکثریت قریب به اتفاق افکار عمومی جهان را در مورد حقانیت عرب به دست آورد که استرداد اراضی مصرو سوریه و غرب نهر اردن و نوارغزه و نیز حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین بوسیله ی خودشان باشد.

در سطح کشور های آفریقایی یک کمیسیون از چند نفر از سران آفریقایی به ریاست سنگان انتخاب شد تا به کشور های عربی مسافرت کنند.این کمیسیون بر آن بود که اسرائیل تاکید کند که مصمم به انضمام اراضی اشغالی عرب به اراضی اسرائیل نیست. اسرائیل از ابراز نیات خود در مورد اراضی اشغالی امتناع کرد .بدین ترتیب ماموریت این کمیسیون با شکست مواجه شد واین یقین حاصل شد که دولت اسرائیل دولتی است توسعه طلب و متجاوز و این امر بر انزوای هر چه بیشتر اسرائیل کمک کرد . در میدان دول غیر متعهد ها در تمام کنفرانسهایی که اعضای غیر متعد تشکیل دادند حقانیت عربی مورد تایید قرار گرفت.

در حوزه ي اروپا مصر روابط خود را با دول سوسياليستي اروپا استوارتر كرد مخصوصاً با اتحاد جماهير شوروي كه در سال 1350 قرارداد همكاراي و دوستي با آن منعقد كرد. در ارتباط با فرانسه ژنرال دوگل حقايق مبارزه عرب با اسرائيل را درك مي كرد و مي فهميد كهفرانسه با اعراب داراي مصالح مشترك متعددي است فلذا دولت فرانسه فروش هرنوع تسليحات به اسرائيل را ممنوع كرد و روابط فرانسه و اسرائيل به سردي گرائيد.

در ارتباط با بلاد عربي از جمله كوشش هاي مصر كنفرانس سران كشورهاي عربي مورخه 19/6/52 براي مواجهه با اسرائيل بود هچنین مصر روابط برادرانه خود را با تمام كشورهاي عربي بدون استثناء تحكيم بخشيد . مخصوصاً كه مسافرت هايي كه انوار سادات به اكثر كشورهاي عربي داشت نتايج مفيدي به بار آورده و با شروع جنگ رمضان و كمك هاي فراوان ساير دول عرب به جمهوري عربي مصر و جمهوري عربي سوريه ، لزوم و آثار اين رويه ثابت گشت و كلمه عرب تفوق خود را نشان داد وبا اين ديپلماسي پيروزمندانه جهاني كه با جنگ اعراب و اسرائيل در دهم رمضان آغاز گرديد نقشه سياسي خاورميانه تغيير يافت اگرچه جنگ رمضان در ششم اكتبر 1973 كه مصادف با عيد كيپور كه از اعياد مهم يهوديان بود محقق شد ولي ابتداي واقعي آن شش سال قبل از اين تاريخ بود.

در جنگ سوم اعراب اسرائيل نيروهاي مسلح اعراب محنت دردناكي را تحمل كردند زيرا به طور ناگهاني خود را در مواجهه با نبرد غير متساوي يافتند و پيش از آن كه فرصت آماده شدن يابند نبرد مزبور به ايشان تحميل شد و در نتيجه آن به نيروهاي مسلح اعراب ضربه شديدي وارد شد.

در حلول جنگ سوم و چهارم بود كه نيروهاي مسلح براساس جديدي بناشد چه از نظر معنوی و روحی ،چه از نظرمادی و فنی و چون برای شروع جنگ با دشمن تصمیم قطعی گرفته بودیم به تمرین های سخت و برنامه ریزی های دقیق پرداختیم تا بتوانیم اراضی غصب شده ی خود را باز پس گیریم وبا یک نبرد ناگهانی ارزش و کرامت خویش را مسترد داریم و در عرض 6 سال با توفیق خداوند این آمادگی حاصل شد .

مرحله استقامت از خرداد 1364 تا مرداد 1347

مرحله دفاع فعال از شهریور 1347 تا بهمن 1347

مرحله خسته کردن دشمن از اسفند 1347 تا مرداد 1349

مرحله آتش بس از مرداد 1349 تا مهر 1352

هدف اساسی از مرحله استقامت این بود که نوعی از آرامش برقرار شود تا آن که فرصتی برای سازندگی خرابیها پیدا شود و در این مرحله بود که انبوه آوار خرابیها جمع آوری شد و زمینه برای ساختمان سازی آماده گشت.

مرحله دفاع فعالانه در شهريور 1347 شروع شده و تا بهمن 47 ادامه يافت. در ابتدا نبرد توپخانه شروع شد و در اثر آن خسارات دشمن روبه افزايش نهاد و ناچار به ساختن پناهگاهها و استحكامات شد. البته دشمن كوشش خود را براي جلوگيري از عمليات توپخانه اي ما نمود. ولي چون مواقع آن بخوبي مستتر شده بود و حركت ها و مانورهاي آن به نرمي انجام مي شد، دشمن نتوانست كاري از پيش برد لذا درصد تأسيس خط دفاعي مهم برآمد و شروع به ساختن اولين خط مستحكم بارليو كرد. و آن را به پايان رساند. به دنبال اين وضع بود كه نيروهاي ما درصد ابتكار برآمدند و طرح خود را براساس نابودي كلي خط بارليو ريختند. از 18 اسفند 47 عبدالناصر براي تهيه مقدمات اجراي طرح نابود كردن سد بارليو بمنظور وارد كردن ضربات بر دشمن مرحله عمليات فرسايشي را شروع كردكه تا 18 شهريور 49 ادامه يافت كه طرح راجزر روي كار آمد. در 18 شهريور 47 توپخانه ما 5 ساعت مستمر خط بارليو را مورد هدف قرار دادند و حدود 80% از خط بارليو اول را كوبيدند و خسارات سنگيني به دشمن وارد آمد.

در ضمن عمليات مزبور نيروهاي هوايي ضربات دردناكي بر دشمن وارد آورده و در برابر هواپيماهاي فانتوم اسرائيلي ها به خوبي قدرت نمايي كردند و در مقابل اسرائيل شروع به بمباران مناطق غيرنظامي در غرب كانال سوئز كرد تا شايد از حملات انتقامي ما بكاهد اما اين طرح اسرائيل نيز با شكست مواجه شد. در ادامه جنگ از 10 تير تا 9 مرداد 49 ، 21 هواپيماي دشمن را سرنگون كرديم و همين جريان اثر زيادي درپذيرش طرح وزير خارجه امريكا مستر راجرز از طرف اسرائيل داشت كه طی آن 16 مهر 1349 بين مصر و اسرائيل آتش بس برقرار شد و از اين تاريخ بود كه مصر داخل مرحله جديدي يعني مرحله كوشش در حال استقامت و سكوت گشت. يعني مرحله برنامه ريزي و مجهز شدن براي وارد شدن در نبرد عزت و كرامت.(1)

مدت 23 روز جنگ شديد و پرشور كه در ساعت 11 هفتم آبان 1352 (28 اكتبر1973) در اثر آتش بس متوقف شد به 5 مرحله مشخص تقسيم مي شود .

در اين مرحله كار عبور و تصرف ترعه سوئز ، در هم كوبيدن قلعه ها و استحكامات خط بارليو و استقرار سپاه ها سپس ارتش ها انجام گشت. اين مرحله با حمله ي متمركز نيروهاي هوايي مصر و سوريه شروع شد.

در اين مرحله حملات به سوي شرق و به جانب دره هاي غربي سينا شروع شد و تطور يافت. هدف اين عمليات اين بود كه هرچه بيشتر نيروهاي دشمن در سينا مشغول شوند تا فشار آنان بر نيروهاي سوريه تخفيف يابد و تلاش اساسي آنها در سينا ، تمركز يابد.

در اين مرحله همه حملات دشمن و ضربه هاي متقابل او دفع گشت. دشمن مخصوصاً قسمت يمين ارتش دوم را هدف قرار داده بود و مي خواست به قسمتي از ساحل شرقي ترعه سلطه يابد و بتواند از ترعه بگذرد و حتي الامكان مقداري از پايگاهاي موشك هاي ضد هوايي را منهدم سازد ولي موفق نشد .

در ضمن اين مرحله بود كه عمليات پر شور جنگ در مناطق ميانه و جنوبي ساحل غربي ترعه سوئز جريان يافت و دشمن مي كوشيد پس از عبور از ترعه، نيروهاي بيشتري را به غرب ترعه بياورد . در روز از اين مرحله يعني در اول آبان 52 بود كه شوراي امنيت سازمان ملل متحد تصويب نامه آتش بس را صادر كرد و دو دولت بزرگ (آمريكا و شوروي) اجراي آن را تضمين كردند.

اسرائيل در حاليكه نيتش ادامه دادن بر تجاوز بود آتش بس را پذيرفت. اسرائيل تلاش كرد تا با آتش بس وضع مايوسانه خود در غرب ترعه سوئز را ترميم كند و آنرا قابل استمرار سازد و لذا ديوانه وار به طرف اسمعيليه حمله كرد و چون نتوانست پيشروي كند و با مقاومت ارتش و مردم مواجه شد به طرف سوئز حمله ورگشت و در نهايت آتش بس را پذيرفت ولي عملاً به تجاوزات خود ادمه داد تا آنكه در ظهر 7 آبان نيروهاي صلح سازمان ملل متحد بين نيروهاي اعراب و اسرائيل قرار گرفتند.(2)

استقرار حکومت اسرائیل در فلسطین که اولین سنگ زیر بنای آن بر اساس تجاوز به حقوق مردم بی گناه فلسطین استوار شده بود و به دنبال آن تجاوزات متعدد و مکررو زجرهائیکه اسرائیل بر مردم غیر یهود ساکن فلسطین اعمال میکرد و می کند در تناقض اصلی و دایم و درونی با محتوای فرهنگ گذشته یهودیان است .تا زمانیکه این تعارض وجود داردو حل نشده است ، هر زمانیکه اوضاع واحوال خاورمیانه آرامشی پیدا کند و یا خطر و ترس " آنی و فوری " جنگ علیه اسرائیل مطرح نباشد به تدریج اعتراضات مردم یهود علیه رژیم صهیونیستی تل آویو اوج میگیرد از طرف دیگر درمتن فرهنگ قوم یهود عامل ترس نیز ریشه دارو قومی است ترس از ظلم و فشاروتجاوز و سرگردانی ،ترس از این که یهودیان قدرت خود را از دست بدهند و مجددا به سرنوشت گذشته دچار شوند .

و همین عامل ترس است که زیر بنای استراتژی کلی ایرائیل را تشکیل میدهد که بر اساس آن با حفظ وضعیت " جو " حالت جنگ و تبلیغات بی اساس درباره اعراب این عامل ترس را زنده نگه دارد و مانع از بروز تناقضات یاد شده شود .

جنگ اکتبر و تغییر تاکتیک های سیاسی اعراب و قبول مذاکره برای صلح، توازن نیروها را چه به لحاظ سیاسی و چه به لحاظ روانی شدیدا به ضرر اسرائیل برهم زد، در حالیکه در جنگ 67 نتایج سیاسی- نظامی- روانی کلا به نفع اسرائیل یود . با جنگ اکتبر افسانه شکست ناپذیری اسرائیل از بین رفت. همچنین افسانه وجود مرزهای امن و امان بی پایگی خود را به مردم دنیا وبخصوص یهودیان نشان داد. این بار عامل ترس در روبرو شدن با واقعیت ارزش نظامی مردم عرب باعث شد که نگرانیهای عمیقی در اسرائیل و در میان توده های یهودی بوجود آید و موقعیت صهیونیست ها را حتی در انظار مردم یهودی به میزان قابل توجهی به خطر اندازد. جنگ اکتبر نظریه عمومی و آرام بخشی را که بسیاری از یهودیان ساکن اسرائیل بدان معتقد بوده و خود را به صورت یک انسان برتر وطرف مقابل را ( اعراب ) به صورت انسان پست تر می دیده اند ،به کلی بر هم زد و ایده های آنان را درباره ی امنیت بر هم کوبید .

جنگ اکتبر هر قدر در اردوگاه اسرائیل و صهیونیسم نتایج منفی به بار آورد، در اردوگاه اعراب نتایجش مثبت و به طور نسبی سازنده بوده است . در نتیجه ی این جنگ اعراب از نظرروانی ، نظامی و دیپلماتیک در وضعیت مناسبتری قرار گرفتند. این جنگ از نظر روانی بزرگترین تاثیرمثبت را روی توده های عرب گذاشت و این امر میتواند بزرگترین منبع سازنده و خلاق برای جنبش های ضد استعماری در منطقه باشد. در جنگ ژوئن 67 قبل از آن که اعراب کوچکترین امکانی برای عرض وجود و مقاومت پیدا کند ارتش های عربی متلاشی شدند ،آتش بس اعلام ودول عربی آنرا پذیرفتند و از نظر نظامی، سیاسی وروانی بزرگترین شکست تاریخی را به اعراب وارد آورد و به صورت دلاوریهای سربازان عرب در جنگ اکتبر نمایان شد.

از نظر نظامی اعراب نشان دادند که شایستگی استفاده از تجهیزات نوین جنگی را دارند . در طی جنگ اکتبر 73 اگر چه هنوز اعراب فاقد هواپیماهای بمب افکن و بسیاری دیگر از تسلیحات تهاجمی هستند اما امکانات آنها در استفاده از موشک های ضد هوایی عامل موثری در خنثی کردن حملات مداوم بمب افکن های اسرائیلی بود.

از نظر دیپلماسی نیز اعراب در وضعیت تهاجمی بهتری قرار گرفتند. جنگ اکتبرو درک وابستگی عمیق اسرائیل به آمریکا و عریان شدن این واقعیت برای توده های عرب حتی مرتجعترین حکومت های عربی را - نظیر عربستان سعودی - وادار کرد که به نفع جنبش اعراب موضع گیری نمایند.

جنگ اعراب به فدائیان فلسطین یک بار دیگر امکان داد تا در برابر دشمن قدرت نمایی کنند. در طی جنگ 22 روزه ، بیش از 250 عملیات نظامی توسط فلسطینی ها در سرزمین های اشغالی به وقوع پیوست . اگر تا قبل از جنگ 67 برای اسرائیل و سایر کشورهای عربی این امکان وجود داشت که با سازش میان خود صلحی را در منطقه حادث کنند،بعد از جنگ و آغاز گسترش جنبش مسلحانه این امید به کلی از میان رفت و نه تنها خلق فلسطین برای احقاق حق خود قیام کردند بلکه جنبش فلسطین مرکزوپایگاهی برای همه جنبش های رهایی بخش منطقه گردید. جنگ اکتبر نشان داد علیرغم تمام فشارها،کشتارهای دسته جمعی و ترورها جنبش فلسطین زنده ، قوی و قادر به ضربه زدن است .همچنین این جنگ به رشد مبارزه در مناطق اشغالی کمک موثری نمود و جنبش فلسطین و حقانیت مبارزات آنان رابیش از پیش نشان داد. همچنین نشان داد که مسئله فلسطین به عنوان اصلی ترین تناقض و تضاد در جنگ اعراب واسرائیل پا برجاست و تا زمانیکه مسئله فلسطین حل نشود ، هر گونه صلحی و سازشی امری موقتی خواهد بود و ایجاد صلح و آرامش در منطقه بدون راه حلی عادلانه برای مسئله فلسطین و اعاده ی حقوق مردم آن غیر ممکن است. (3)

مهمترین طرح بعد از جنگ اکتبر پیشنهاد و ایجاد یک دولت فلسطینی مستقل در ساحل غربی رود اردن و باریکه ی غزه می باشد. این طرح از حمایت سیاسی شوروی و کشورهای عربی برخوردار گردید و به سازمان آزادیبخش فلسطین به عنوان نماینده خلق فلسطین پیشنهاد شد و مورد پذیرش یاسر عرفات قرار گرفت.

طرح دولت فلسطین موج تازه ای بود که پیگره ی انقلاب فلسطین را دستخوش دگرگونیهایی هم ازداخل و هم از خارج نمود.(4)

از روز 14 اكتبر اسرائيل با كمك هاي نظامي و تسليحاتي آمريكا و سكوت شوروي با حمله به غرب كانال سوئز در مصر و بلندي هاي جولان در سوريه جنگ را مغلوب نمود و پيروزي هاي چشمگيري بدست آورد و وضعيت جبهه ها در 22 اكتبر به نحو فزاينده اي به ضرر مصريها بود.

وضعيت جنگ اسرائيلي ـ سوري در همان چند روز اول جنگ مشخص شده بود يعني عليرغم موفقيت هاي نسبي سوريه در اوايل جنگ اسرائيل موفق گرديد كه در جولان پيشرفت هاي قابل توجهي بكند به نحوي كه حتي دمشق ( پايتخت سوريه ) در تيررس توپخانه اسرائيل قرار داشت .(5)

... از روز ششم جنگ اسرائيلي ها ابتكار عمليات را در جبهه جولان به دست گرفتند و پس از اجراي چند حمله متقابل سرانجام تا 20 كيلومتري داخل خاك سوريه و آتش بس قبلي نفوذ كردند .

در جاده دمشق عناصر رژيمي آنها تا روستاي بزرگ ساسا رخنه كرده بودند و حومه دمشق در تيررس توپخانه دورزن 170 ميليمتري اسرائيل قرار داشت.(6)

به اين ترتيب چهارمين جنگ بين اعراب و اسرائيل نيز با شكست اعراب همراه گرديد و زمينه براي سرشكستگي اعراب و غرور اسرائيلي ها فراهم گرديد. چرا كه اعراب به نام فلسطين جنگ را آغاز نمودند و هر پيروزي يا شكستي در جبهه اعراب در ارتباط با مردم فلسطين قرار مي گرفت .

…)مصر پس از جمال عبدالناصر از اوايل دهه 70 و بويژه پس از جنگ رمضان خط سازش را آغاز كرده بود . سادات در 1972 مستشاران نفلا مي شود روي را از مصر اخراج كرد در سال 1975 نيز قرارداد سينا با اسرائيل منعقد ساخت و سرانجام در 1978 در محل كمپ ديويد با مناخيم بگين وزير اسرائيل و جيمي كارتر رئيس جمهور آمريكا پيمان صلح با اسرائيل را منعقد ساخت و اولين رژيم عرب بود كه موجوديت رژيم غاصب را به رسميت شناخته و شكافي در اعراب به وجود آورد ).(7)

پس از تشكيل دولت صهيونيستي، فلسطينيان و اعراب به مقابله تهديدات صهيونيستي ادامه دادند. اما مبارزات ضد صهيونيستي آنها فراز و نشيبهاي فراوان داشت به شكلي كه مبارزات آنان را مي توان به ادوار مختلف تقسيم نمود. با توجه به تحولاتي كه در مبارزات اعراب و اسرائيل ايجاد شده است تاريخ مبارزات مردم فلسطين را مي توان به چهار دوره تقسيم كرد:

1ـ دوران اول يا دوران اسارت: اين دوران از فرو پاشي عثماني تا 1948 ادامه يافت . دراين دوران رهبران فلسطيني در منازعه با صهيونيسم با نيتي خيرخواهانه و ساده لوحانه دل بر انگليس مي بندند زيرا اين كشور را هم پيمان خود مي دانند. با حمايت علني بريتانياي كبير از يهود بخصوص با صدور اعلاميه بالفور فلسطيني ها مي انديشيدند مي توانند باجذب انگلستان دل اين كشور را نسبت به خود نرم كنند و آن کشور را از حمايت از صهيونيست ها منصرف نمايند . اما گذشت ايام به اعراب نشان داد تا چه اندازه ساده لوحانه دل در گرو بريتانيا نهاده اند. بريتانيا همان گونه كه در دوران جنگ اول جهاني از اعراب جهت تامين منافع خود استفاده كرده بود پس از جنگ نيز از خوش باوري اعراب در جهت منافع خويش سوء استفاده كرد . از دهه 30 ميلادي به بعد فلسطيني هاي روشن ضمير كه به فراست در مي يابند كه اراده بريتانيا نسبت به حمايت از صهيونيسم راسخ است با تشكيل گروههاي زيرزميني به مبارزه زيرزميني عليه بريتانيا و صهيونيسم دست زدند. با وقوع جنگ جهاني دوم مسئله فلسطين به حاشيه رفت . جنگ جهاني دوم مصادف بود با پيروزي متفقين و برتري آمريكا به عنوان تنها ابر قدرت جهاني . در نتيجه انگلستان به يك قدرت حاشيه اي مبدل شد اما اين تحول تاثيري در سرنوشت بحران خاورميانه نداشت و آمريكا به پيروي از سياست خاورميانه اي بريتانيا، حمايت از اسرائيل را در دستور كارخود قرار داد. وحتي حمايت آمريكا از اسرائيل غفلت بيشتر پيدا نمود. در اواخر اين دوران ارتش عرب كه به حمايت از فلسطين برخاسته بود وارد معركه شد.

... با اعلان حكومت اسرائيل نخستين جنگ اعراب و اسرائيل آغاز شد و نتيجه آن با شكست ارتش هاي عرب پايان يافت و اسرائيل عليرغم اخطارهاي سازمان ملل و شوراي امنيت 1300 كيومتر از اراضي مهم اعراب را اشغال كرد.

دوران دوم يعني از 1948 تا 1968 به دوران حمايت تعبير مي گردد . در اين دوران با بيدار شدن وجدان عربي جهان عرب با جمعيت چند ده ميليوني خود را در برابر جمعيت چند ميليوني اسرائيل تحقير شده مي يابد و خود را در برابر مسئله فلسطين مسئول مي داند. در اين دوران مسئله فلسطين از نظر مردم عرب به يك كشور محدود نمي ماند و همه اعراب نسبت به اين قضيه احساس مسئوليت مي نمايند . در حقيقت شروع دوران حمايت ريشه در دوران اسارت دارد و در اواخر دهه 40 كشورهاي عربي همچون يدواحد با شركت در يك جنگ بزرگ به حمايت از مردم فلسطين پرداختند تا وجدان عربي را از ظلمي كه به يك كشور عرب مي رود تصفيه نمايد . در اين دوران كشورهاي عرب به خصوص مصر و سوريه از مبارزات فلسطيني حمايت مي كردند و علناً هدايت آنها را بر عهده داشتند و عمليات فلسطينيان تحت الشعاع ارتش عرب واقع مي شد. جنگ هاي 1956 و 1967 بين اعراب و اسرائيل در خلال اين دوران به وقوع پيوست و در هر دو جنگ ارتش عرب با شكست سنگيني مواجه شد . و اسرائيل توانست علاوه بر تثبيت مواضع قبلي اراضي زيادي از كشورهاي عربي را به چنگ آورد. دوران دوم از لحاظ سياست بين -المللي دچار تحول بسيار بزرگي شد اتحاد جماهيرشوروي در سالهاي آخر جنگ جهاني دوم با حضور در جبهه متفقين جزء فاتحين جنگ محسوب مي شد به تدريج به قدرت بزرگي تبديل گرديد و در سال 1949 ميلادي هنگامي كه اولين بمب اتمي خود را با موفقيت آزمايش نمود در حقيقت داعيه ابر قدرت خود را اعلام كرد ايدئولوژي ماركسيستي با تقسيم جهان به دو اردوگاه استثمارگر و استثمار شده خود را در مقابل استثمار ملل تحت ستم مسئول مي داند . در همين دوران شعار اصلي اتحاد شوروي حمايت از كشورهاي تحت ستم جهان سوم بود شعاري كه بسياري از نهضت هاي آزادي بخش در سراسر دنيا را فعال نمود .

اما اتحاد جماهير شوروي در اين دوران داراي تناقضاتي بود . تناقضاتي ميان آرمان خواهي و منفعت طلبي . سردرگمي شوروي دروادي آرمان و يا منافع موجب حيراني جامعه عرب شدو بيشترين زيان را بر آرمان هاي فلسطيني ها داشت .

دوران سوم يا دوران كسب هويت از سال 1967 ميلادي تا سال 1987 به طول انجاميد . در اين دوران فلسطيني ها خود را باور مي كنند و به طور مستقيم حمايت شوروي و بلوك شرق را بدست آوردند . در نتيجه گروهها و سازمان هاي فلسطيني زيادي به وجود آمد . تا قبل از دوران سوم ملتي به نام ملت فلسطين به رسميت شناخته نمي شد و فلسطيني ها به نام آوارگان عرب خوانده مي شدند . در دوران سوم ساف ( سازمان آزادي بخش فلسطين ) رهبري فلسطيني ها را برعهده گرفت و به نام فلسطين صحبت نمود. در اين دوران كوشش جهت كسب هويت ملي فلسطينيان موجب ايجاد تنش در صفوف عربي ـ فلسطيني گرديد. و كشتار عظيم فلسطيني ها در روز سپتامبر سياه در اردن نتيجه سرپيچي و نافرماني فلسطيني ها از كشورهاي حامي تلقي گرديد. در اين دوران سادات رئيس جمهور مصراصلي ترين و مهم ترين حامي فلسطيني ها به اسرائيل سفر نمود و با اين سفر در حقيقت موجوديت اين رژيم را به رسميت شناخت. قرارداد كمپ ديويد كه در سپتامبر 1978 ميلادي بين دو كشور مصر و اسرائيل منعقد گرديد ، با مخالفت شديد فلسطيني ها مواجه شد و اگرچه سادات بعدها جوانب خيانت خود به آرمان هاي فلسطيني ها را با سرب داغ خالد اسلامبولي دريافت نمود. اما این امر فتح بابي شد براي مذاكره با اسرائيل .

دوران چهارم يا دوران عزت از سال 1987 ميلادي شروع شد. پس از سلسله شكست هاي سياسي و نظامي اعراب در مقابل اسرائيل و عدم تمكين اين رژيم در قبال خواسته هاي ملتي كه آن را آواره ساخته و اقدام به نابودي آن كرده بود ملت فلسطين نااميدانه به دنبال روزنه اي بود كه خفت وخواري ناشي از شكست ها و آوارگي ها و از دست دادن اراضي را جبران نمايد . تا قبل از دوران چهارم بخش بزرگي از اقدامات فلسطيني ها عليه اسرائيل در خارج از سرزمين هاي اشغالي انجام می گرفت و اقدامات نظامي اندكي در داخل خاك سرزمين هاي اشغالي صورت مي گرفت.

از 1987 به بعد بود كه ملت فلسطين با تكيه بر نيروهاي داخلي درون سرزمين هاي اشغالي قيام گسترده خود را آغاز نمودند و در مقابل اسرائيل ايستادند و آنچنان عرصه را بر اسرائيل تنگ نمودند كه مناطق اشغالي به جهنمي براي اسرائيل تبديل گشت.(8)

بازیگران اصلی جنگ اعراب واسرائیل دلایل گوناگونی برای پذیرش فرآیند صلح داشتند .

از اهداف ساف (سازمان آزادی بخش فلسطین ) در پذیرش فرایند صلح میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

در دست گرفتن رهبری کلیه فلسطینی ها

برخوردار شدن از حمایت های بین المللی و حمایت آمریکا

اجبارهای متعدد که خواسته های آنان را تحت الشعاع قرار میداد.

توافق جهانی در حمایت از موجودیت فلسطین و اسرائیل

از دست رفتن حامی جهانی اعراب و فلسطینی ها

حمایت آمریکا و غرب از اسرائیل

شکست در جنگ های گذشته

افسانه شکست ناپذیری اسرائیل

کمرنگ شدن حمایت عربی از آرمان های اسرائیلی

برخورداری از کمک ها و امکانات جهانی

هزینه های هنگفت جنگ برای اسرائیل

حظور اسرائیل در بازارهای منطقه

دستیابی بیشتر به کمک های اعطایی آمریکا

فرآیند صلح تثبیت موقعیت آمریکا بود

اجتناب از تلفات در مناطق اشغالی

قطار صلح اعراب و اسرائیل در ابتدا از مصر به حرکت درآمدو توافق کمپ دیوید میان مصر و اسرائیل در سپتامبر 1978 به امضا رسید .اما اولین قدم مصالحه با خود فلسطینیان بود، به دنبال مذاکرات مخفیانه و محرمانه که از طریق دیپلماتیک و رایزنی سیاسی انجام شد، شرایط برای مذاکرات علنی آماده شد اساس رایزنی حول محور اعطای خود مختاری به فلسطینیان در مناطق غزه و اریحا بود که با مصر و اردن هم مرز بودند. در مقابل فلسطینی ها نیز اسرائیل را به رسمیت شناخته و بر اساس اصول همزیستی مسالمت آمیزاز جنگ و درگیری اجتناب نموده و امنیت اسرائیل را تضمین نمایند . این روش به فرمول صلح در برابر زمین مشهورشد.

مذاکرات مستقیم و غیر مستقیم جناح های درگیر آخرالامر به قرارداد واشنگتن منجر گردید که در 13 سپتامبر 1993 میان رهبری ساف ودولت اسرائیل با نظارت آمریکا به امضا رسید این قرارداد رسما به نام ( اعلام اصول اسرائیلی – فلسطینی ) یا ( قرارداد اول غزه – اریحا ) و یا ( قرارداد اسلو ) مشهور شد.

به هر حال مذاکرات دوجانبه به علل مختلف از جمله تفسیرهای مختلف از اعلامیه ی اصول کلی توافقات واشنگتن با بحران مواجه شد و به حالت تعلیق در آمد.

اما با هدایت آمریکا مذاکرات فلسطینی اسرائیلی مجددا در قاهره از سر گرفته شد و این مذاکرات در نهایت پنهان کاری صورت گرفت. درمدت 2.5 ماه پس از امضا توافق خود مختاری محدود درغزه و اریحا مذاکرات سری طاها و قاهره با شکست روبرو شد چرا که مفهوم امنیت از نظر اسرائیل با برداشت طرف مقابل یکسان نبود و یکرشته عقب نشینی فلسطینی ها از مواضع خود نتوانست منجر به عقد قرارداد نهایی شود.

مذاکرات با هدایت آمریکا د راسلو نروژ ادامه یافت،اما به علت دست نیافتن به یک توافق جامع این مذاکرات 21 دسامبر 1993 در پاریس دنبال شد. فشار دولت اسرائیل و عقب نشینی فلسطینیها موجب گشت محمود عباس امضا کننده ی فلسطینی توافق خودرا از روند صلح جدا سازد.اما مذاکرات صلح اسلو پیشرفت هایی داشت که سبب شد طرفین برای امضای قرارداد نهایی به مذاکرات خود ادامه دهند .

در آستانه ی از سر گیری مذاکرات خود مختاری در طابا و مذاکرات دو جانبه در واشنگتن روند مذاکرات فلسطینی اسرائیلی دوباره گرم شد. در مراسم تشییع جنازه ی وزیر خارجه نروژدراسلوعرفات وپرزدرروز 24 ژانویه ی 1994 باهم ملاقات نمودند، دراین دیدار دو طرف موفق شدند برخی از مشکلات را حل و فصل کنند .در داووس سوئیس نیز مذاکرات فشرده ای بین طرفین انجام گردید اگر چه در این دیدار نیزحلقهی مفقوده مفهوم امنیت اسرائیل بود،اما طرفین به توافقات مهمی درراه عقب نشینی اسرائیل از غزه – اریحا دست یافتند .بالاخره پس از چند روز بحث و مذاکره پیرامون توافق بین ساف و اسرائیل، سند تدابیر امنیتی درغزه و اریحا به نام توافق قاهره به امضا عرفات و پرزرسید .اما واکنش مسئولان اسرائیلی در قبال توافق قاهره بیانگراین بود کهعرفات بسیاری ازمنافع وحقوق فلسطینیها را فدای سراب صلح نموده است.

پس از توافق قاهره هیئتهای فلسطینی واسرائیلی خود راآماده نمودند که دور سیزدهم مذاکرات خود را در واشنگتن آغاز کنند .

اهم مسائلی که قرار بود در این مذاکرات مطرح شود به نقل از روزنامه الشرق به شرح زیر است :

توافق مرحله ای به صورت نهایی آن

فرامین نظامی معمول در اراضی اشغالی

تجدید آرایش نیروهای اسرائیلی دراراضی اشغالی

انتخاب شورای خود مختاری

انتقال اختیارات اولیه به سایر مناطق اراضی اشغالی پس از پایان مذاکرات طابا در باره انتقال اختیارات به مناطق خود مختار

درحالیکه دولت اسرائیل به ارتش این کشوردستور داد که خود را مهیا کند در ظرف 2 هفتهازغزه واریحا عقب نشینی کند،در25 فوریه 1994 یک شهرک نشین اسرائیلی آمریکایی تبار به نام باروخگلدشتیان با حمله به صفوف نمازگزاران فلسطینی در آرامگاه حضرت ابراهیم درشهر الخلیل 63 نفر را به شهادت رساند و270 نفر دیگر را زخمی کرد. بدین ترتیب بحران بزرگی در مقابل فرآیند صلح ایجاد کرد و مذاکرات صلح را به تعویق انداخت .

رابین مشاور خود و سفیر اسرائیل را به دیدار عرفات فرستاد اما مذاکرات 4 ساعته ی آنها هیچ نتیجه ای در بر نداشت . رژیم صهیونیستی هراسان از به خطر افتادن وضعیت صلح و از دست رفتن امنیت رژیم صهیونیستی کوشید تا عرفات را به پای میز مذاکرات آورد . سرانجام دو هیئت بیانیه مشترکی به نام بیانیه قاهره در 31 مارس 1994 صادر نمودند و همچنین توافقنامه ای بین هیئتهای فلسطینی - اسرائیلی بر سر امنیت شهر الخلیل در کرانه باختری رود اردن به امضا رسید . این توافقنامه بلافاصله بعد از امضا به اجرا درآمد و مذاکرات غزه و اریحا از سر گرفته شد .

به دنبال امضای بیانیه مشترک قاهره و توافقنامه شهر الخلیل دولت صهیونیستی به خاطراین که مذاکرات ازهم گسیخته نگردد مسئله تخلیه اریحا را مطرح نمود و سخنگوی ارتش اسرائیلاعلام کرد که ارتش مقر فرمانده ای خود رااز قلب شهر غزه به پادگان نوریا منتقل میکند . در مراسم چهلم شهدای الخلیل در عفوله یک عملیات شهادت طلبانه توسط جنبش حماس منجر به کشته شدن 7 اسرائیلی و زخمی شدن 52 نفرشد . بعد از حادثه عفوله هیئت اسرائیلی به طور ناگهانی مذاکرات را قطع کرد و به تل آبیب بازگشت . بعد از این حادثه ،انفجاردیگری فرآیند صلح را به بن بست رسانید .5 اسرائیلی کشته و 21 نفر دیگر زخمی شدند.

آمریکا برای این که از شکست فرآیند صلح جلوگیری کند به صحنه آمد و از طرفین منازعه دعوت نمود که با ادامه مذاکرات روند صلح را نجات بخشند به همین منظور نشست چهارجانبه ای با حظور رئیس جمهورمصر،وزیر امورخارجه آمریکا،یاسرعرفات وشیمونپرز در قاهره برگزار گردید و ساف و اسرائیل توافق کردند که چهارم مه 1994 به عنوان زمان امضای قرارداد نهایی خودمختاری غزه و اریحا تعیین گردد.قبل از امضای قرارداد نهایی در مورد غزه – اریحا، هیئت های فلسطینی – اسرائیلی درپاریس توافقنامه ی اقتصادی مربوط به قرارداد خودمختاری را امضا کردند.

بالاخره در 4 می 1994 با حظور وارن کریستوفروزیر امور خارجی آمریکا، کوزیرف وزیر خارجه روسیه وحسنی مبارک رئیس جمهوری مصر قرار داد نهایی توافق غزه – اریحا به امضای یاسر عرفات و اسحاق رابین رسید . سپس عرفات پشت میز مخصوص نشست و چندین سند را امضا کرد ولی از امضای سند مربوط به نقشهمناطقخودمختارو پیوست توافق خودداری کرد به همین منوال رابین نیز از امضای اسناد مزبور خودداری کرد و مراسم برای مدتی به حالت تعلیق درآمد . پس از مذاکرات پشت پرده عرفات با اظافه شدن عباراتی دال بر ملاحضات امضا کرد و نوبت به رابین رسید. بر اساس این سند جنجالی اسرائیلی ها امنیت داخلی 19 شهرک منطقه غزه را در دست گرفتند و راههای فرهی میان شهرکها و اسرائیل تحت اشراف مشترک قرار میگیرد .

در 5 مه 1994 هیئتی مرکب از 19 مسئول بلند پایه فلسطینی مامور پیگیری امور امنیتی از جمله 3 افسر آزادی بخش فلسطین وارد باریکه غزه شدند این هیئت از مصر وارد پاسگاه مرزی رفح شدند و پس از آن با فرمانده ارتش اسرائیل ملاقات کردند. ماموریت این هیئت مقدمات ورود 2000 پلیس فلسطینی از مجموع 9000 نفری این نیروها در غزه بود .سازمان آزادی بخش فلسطین 300 نفر از کادر و کارمندان خود را به غزه فرستاد تا نهادهای حکومت خودمختار را پایه گزاری کنند .این در حالی بود که سه دایره از دوایر 10 گانه ساف به غزه و اریحا انتقال نیافت که عبارت بودند از دایره ی سیاسی به ریاست فاروق قدومی ، روابط عرب و بین الملل به ریاست ابو مازان و امور معاودین به ریاست عبدالله حوراتی.نخستین گردان پلیس فلسطین مرکب از 150 نفر از مصر وارد منطقه مرزی رفح شدند. سازمان آزادیبخش فلسطین در تونس اسامی 25 نفر را به عنوان اعضای دولت خودمختارغزه واریحا برای اسحاق رابین ارسال نمود که 15 عضو از اراضی اشغالی و10 عضو ازفلسطینی های خارج بودند.

طرح خودمختاری درهیئت دولت اسرائیل به تصویب رسید و رابین طرح خودمختاری را به مجلس اسرائیل برد که این توافقنامه با اکثریت 52 رای به تصویب رسید.(9)

اگر چه منافعی که برای رژیم صهیونیستی برشمرده شد که در سایه صلح با اعراب به دست می آورد فقط در حد پیش بینی شده بود و این رژیم جز به بخشی از منافع یاد شده که بیشتر جنبه سیاسی – امنیتی دارد و مقداری هم منافع اقتصادی ، هنوز در این مرحله از صلح به بقیه منافع دست نیافته است. به نظر میرسد که در مسیر عادی سازی روابط بین اعراب و اسرائیل، یک مانع اصلی و رسمی وجود دارد که حلقه ی اتصال سازش بین فلسطینی ها و کشورهای عربی می باشد. این مانع اتصال ، سوریه و در کنار آن لبنان است .از طرف دیگر انزجار قلبی مسلمانان از یهودیان و یهودیان از مسلمانان وهمچنین مخالفت گروههای تندرو و افراطی صهیونیستی باصلح ، آینده صلح را نامطمئن و غیرقابل پیش بینی قطعی می کند .

1. البدری،حسن و دیگران – جنگ رمضان ترجمه مصطفی رهنما- تهران:امید روز1354صص18-44
2. همان صص114-119
3. جنگ اکتبر و خاور میانه- بی جا بی نا صص23-33
4. همان ص79
5. حمصیان،احمدرضا- فرآیند صلح و کشورهای متخاصم-اصفهان: کنکاش1380 صص29-30
6. نجاتی،غلامرضا- جنگ چهارم اعراب و اسرائیل- تهران: شرکت سهامی انتشارات1352ص89
7. فلسطین از دیدگاه امام خمینی – تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی چاپ اول 1373ص220
8. احمد رضا حمصیان ص38-48
9. همان صص93-130

موضوع اصلی

 بررسی علل وریشه های جنگ اعراب و اسرائیل در سال 1973 و تاثیرات آن بر خاور میانه

مسئله تحقیق

 در این تحقیق به دنبال آنیم تا تعارض و بحران  بین اعراب و اسرائیل را به شکلی هدفمند به نمایش بگذاریم.

اهمیت و ضرورت تحقیق

مسئله ی فلسطین و اعراب و اسرائیل از مسائل بسیار مهم در مسائل سیاسی جهان امروز است.این مسئله بارها موجب شروع جنگ و خونریزی در منطقه ی بسیار مهم و استراتژیک خاورمیانه شده است . به خصو ص در زمان جنگ سرد موجب گررید که دو ابر قدرت تا مرحله منازعه ی هسته ای به پیش روند.از نظر داخلی نیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران مسئله ی فلسطین در صدر علایق و حساسیت های مردمی همچنین جزءاولویت های مهم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایرا ن قرار گرفت .

 سوال اصلی

چه عواملی سبب شگل گیری جنگ اعراب و اسرائیل شد؟

سوالهای فرعی

 چه کشور های در این جنگ برعلیه اسرائیل موضع گیری کردند ؟

شکل گیری جنگ اعراب و اسرائیل چه تاثیراتی را بر خاور میانه داشت؟

فرآیند صلح بین اعراب و اسرائیل چگونه محقق شد ؟

مفروض

 اعراب در صورت حفظ وحدت و ادامه تحریم علیه اسرائیل قادر بودند این کشور را از سرزمین های اشغالی بیرون کنند.

روش یابی

در این مقاله سعی شده است از روش تحقیق کتابخانه ای استفاده شود.وعمدتا از  روش شناسی توصیفی استفاده شده است.

ادبیات موضوعی: در رابطه با ادبیات موضوعی میتوان به کتب زیر اشاره کرد

•  جنگ اکتبر و خاور میانه (بی نا)
• جواد اژیه و علی اکبر اژیه ،جنگ اعراب و اسرائیل
• محمد باقر سلیمانی ،بازیگران روند صلح خاور میانه
• احمد رضا حمصیان ،فرآیند صلح و کشور های متخاصم
• طه مجذوب وضیاءالدین زاهدی ومصطفی رهنما،جنگ رمضان یا چهارمین رشته جنگ اعراب و اسرائیل 

نتیجه ی تحقیق:

نتیجه ی تحقیق به اختصار در پایان تحقیق ارائه  شده است.

تجزيه و تحليل استدلال انتقادي(فصل اول)

شناسايي استدلال و و تشخيص نتايج

كلمات نشانگر استدلال: در ارائه ي نتيجه از كلمات ويژه و معيني استفاده ميشود رايجترين آنها عبارتنداز « بنابراين » و « پس» .« از اين رو»و«در نتيجه»اين چنين عمل ميكنند . واژه هاي ديگري نيز ميتوانند بيانگر نتيجه باشند نظير « نميتواند »

شناسايي استدلال بدون كلمه ي نشانگر

در برخي متون كه كلمه اي دال بر وجود استدلال موجود نباشدبه منظور تشخيص استدلال بايد روابط بين عبارات در متن بررسي شود ،تاارزيابي كنيم كه برخي عبارات ميتوانند مبين نتيجه باشند يا نه.

براي شناسايي نتيجه گيري يك استدلال بايد به دومورد زير توجه كنيم :

·   كلماتنشانگر نتيجه

·   اظهار نظر هايي كه به نظر مي آيد دلايلي براي آنها ارائه شده است.

·    

قضاوت درمورد استدلالي بودن متن

مراحل زير تشخيص اين كه يك عبارت يا متن استدلالي است يا نه به ماكمك ميكنند :

1. ابتدا كلمه ي نشانگر استنتاج را جستجو كنيد .
2. اگر هيچ كلمه ي مشانگر استنتاج پيدانشد به دنبال اطلاعات اظافي باشيد كه به شما ميگويد چرا بايد اين استدلال را قبول كنيم.
   • اگر جواب مثبت بود آن عبارت يك استدلال است
   • اگر جواب منفي بود آن عبارت استنتاج نيست.

3.   اگر هيچ يك از جملات متن شامل نتيجه گيري نبود آن متن استدلال نيست.

4.   وقتي در متن با نتيجه گيري مواجه شديدآهنرا به گونه اي باز نويسي كنيد كه نتيجه در انتها قرار بگيرد و با كلمه ي بنابر اين  مشخص شود.

تشخيص دلايل

ما به چند طريق ا زدلايل استفاده ميكنيم : براي تاييد نتايج ، تاييد نظريه ها ، توضيح علت وقوع يك پديده و...كلماتي نظير« زيرا» ،« به دليل اين كه » ،« از اين رو » مبين حظور دلايل هستند .وقتي ما نتيجه ي استدلالي كه هيچ كلمه ي نشانگري ندارد تشخيص ميدهيم به احتمال زياد د رمورد  دلايل اين استدلال حظور ذهن داريم.

تشخيص مفروضات

تعريف فرض:حدسي كه به روشني و صداقت ابراز شده و ممكن است درست يا نادرست باشد .

منظور از كلمه ي فرض در استدلال بيشتر اشاره به مفروضاتي دارد كه تلويحا بيان ميشود .

 دو شيوه ي عملكرد مفروضات در استدلال:

1.       حمايت از دلايل اصلي ارائه شدهدر استدلال يا زيرساز دلايل اصلي

2.       به عنوان گامي نامرئي در استدلال به عنوان دلايل يا نتايج بيان نشده.

ارزشيابي استدلال(فصل دوم)

ارزشيابي درستي دلايل ومفروضات

گاهي ممكن است در ارزيابي صحت جمله ها به استناد به مراجع نياز داشته باشيم.

در مواقعي كه به اطلاعات كارشناسانه  نيز نيازمنديم بايد به مراجع اتكا كنيم.

اعتبار مراجع

در ارزيابي اعتبار مراجع با توجه به شرايط در مورد احتمال درستي يانادرستي آن اظهار نظر ميكنيم .در اين جا خلاصه اي از سوالات مهم در مورد اعتبار شهادت و اعتبار مراجع يا متخصصان وجود دارد كه بايد د رهنگام شنيدن يك استدلال از خود پرسيد :

Ø       آيا در مورد اين شخص احتمال دروغگفتن، عدم ارائه ي اطلاعات كاملا مرتبط و يا احتمال تلاش در جهت گمراه كردن ما وجود دارد ؟

Ø       آيا اين فرد در مورد موضوع مورد نظراز تخصص برخوردار است ؟

Ø       آيا اين قضاوت فرد ناشي از تاثير احساسات او نبوده است ؟

Ø       آيا مدرك ديگري از ساير منابع وجو دارد تا اظهارات اين شخص را تاييد كند؟

ارزشيابي تاييد نتايج

ما در ارزيابي تاييد نتايج به دنبال آنيم كه آيا نتايج استدلال ها تويط دلايل ارائه شده اثبات ميشوند يا نه؟

و در صورتي كه دليل ارتباطي با نتيجه نداشته باشدمورد قبول قرار نميگيرد. بااين وجود قضاوت در مورد مرتبط بودن دليل براي نشان دادن اينكه دليل مزبور نتيجه را تاييد مي كند كافي نيست .به عبارت ديگر قدرت تاييدي كه دلايل براي نتيجخ ارائه ميدهند متفاوت است. با اين حال دقت درمورد ميزان قوت تاييد امكان پذير نيست و در موارد بسياري ممكن است اه منظور ارزيابي دلايل،سه مورد تاييد قوي،نسبتا قوي،و ضعيفرا براي نتيجه ارائه داده و نياز به درك بيشتري از استدلال داشته باشيم .

تشخيص نواقص استدلال

استدلالي ناقص است كه دلايل ارائه شده در آن نتيجه ي مورد نظر را تاييد نمي كند .

اولين قدم در ارزيابي نواقص استدلال اين است كه نتيجه و مدارك و دلايل ارائه شده ي مربوط به آنرا مشخص كنيم. قبل از خواندن متن ، نتيجه و دلايل را مشخص كنيم .بايد به ياد داشت كه در حين جستجوي نقص ها صحت دلايل را در نظر نمي گيريم .

برخي از راههايي كه از طريق آن استدلال با نقص روبرو ميشود، به قرار زير است:

• نتيجه ي اصلي را مشخص كنيد
• دلايل و همچنين روشي را كه روشي را كه از آن طريق اين دلايل ميتوانند نتيجه ي اصلي را تقويت كنند مشخص كنيد
• در هر مرحله استدلال بپرسيد آيا نتيجه با دلايل ارائه شده تناسب دارد يا خير؟

ارزشيابي شواهد و مدارك بيشتر

داشتن توانايي ارزشيابي تاثي مدارك اظافي ارزشمند است زيرا مردم همواره از طريق مبادله اطلاعات جديد بايكديگر به بحث و گقتگو در مورد استدلال هاي يكديگر مي پردازند

وقتي كه مدرك جديد را مطابق با موضوع خود مي بينيم بايد در نظر بگيريم كه آيا اين مدرك متضاد با عقيده ي قبلي است يا موافق آن است .يعني علاوه بر در نظر گرفتن احتمال تضعيف استدل توسط مدركاظافي، احتمال تقويت آنرا نيز در نظر داشته باشيم .

بررسي تبيين­ها

برخي استدلال ها به جاي متقاعد كردن براي پذيرش يك نتيجه ي خاص سعي دارند تا چيزي را كه ما قبلا آنرا به عنوان يك حقيقت قبول داشته ايم ، تبيين كنند.آنچه كه ما بايد در مورد تبيين بدانيم درستي آن است اما راههاي مختلفي براي ارزيابي يك تبيين وجود دارد .يكي از اين روش ها بررسي هر گونه ابهامي است كه در رابطه با تبيين است راه دوم جستجوي تبيين هاي ديگر است.

تلخيص مهارت ها ي ارزشيابي

Ø       نتيجه را پيداكنيد.

Ø       دلايل و مفروضات بيان نشده را بيابيد.

Ø       بررسي كنيد كه در ارزيابي صحت دلايل و مفروضات بيان نشده تا چه حد ميتوانيد پيش رويد .

Ø       آيا خود شما اطلاعاتي داريد كه باعث تضعيف يا تقويت نتيجه شود .

Ø       آيا متن داراي توضيحاتي است ؟ در اين صورت آيا آنها منطقي هستند ؟ نشان دهيد.

Ø       اگر معتقديد دلايل و مفروضات به خوبي نتيجه را تاييد نمي كنند آيا ميتوانيد كه مسيري كه داراي چنين نقصي است را نشان دهيد .

شناسايي مدلول ها (فصل سوم)

استخراج نتايج

يكي از جنبه هاي مهم استدلال،قدرت فرا تر رفتن از سطح اطلاعات داده شده، استخراج نتايج ازشواهد و درك پيامد هاي سخن ديگران است .

در استخراج نتيجه در مواردي كه شواهد به نتيجه اي اشاره دارد كه ممكن است لازم باشد آنرا باشواهد ديگري نيز بررسي كرد بهتر است كه نتيجه خود را به صورت (( احتمال )) بيان كنيم .

شناسايي مدلولهاي استدلال

مهارتي كه در پرداختن به مدلولهاي استدلال به كار ميرود به عنوان "شناسايي استدلال هاي موازي "و"شناخت و كاربرد اصول "ناميده ميشود .

شناسايي استدلال هاي موازي

ارزش چنين مهارتي اين است كه اگر فرد قادر به شناسايي استدلال هاي موازي باشد اين امر به او كمك خواهد كرد تا نقص استدلال را پيدا كند.

شخصي كه با اظهار "بايد در مورد اين هم بحث ميكردي كه..."با يك استدلال مخالفت ميكند،اغلب در حال ارائه ي استدلال موازي است تا نشان دهد كه در استدلال اصلي ايرادي وجود دارد.

شناخت و كاربرد اصول

استدلال هايي كه بر اصول كلي متكي بوده داراي مدلول هايي فراتر از موضوع خود هستند چون اين ماهيت اصل كلي است كه براي بيش از يك حالت قابل اجراست.در اصول انواع بسياري مطرح ميشوندبه عنوان مثال قوانين حقوقي ،راهبرد هاي اخلاقي و غيره .در يك استدلال ممكن است اصول به عنوان دلايل نتايج يا فرضيات اظهار نشده به كار برده شوند.

مهارتهاي شناخت اصول ارزشمندند چون گاهي اجرا ي اصل براي موارد ديگر يعني "ديگر مدلول­هاي اصل" ممكن است به ما بفهماند كه اصل مورد نظر لزوما بايد اصلاح شود يا حتي ممكن است رد شود.

دو مهارت در کاربرد زبان ( فصل 4 )

·   توانایی کاربرد زبان با دقت و وضوح تمام

·   توانایی خلاصه کردن استدلال های دیگران

کاربرد روشن و دقیق زبان

در مواردی که عبارت مبهم است ما به پیدا کردن شواهدی در متن نیاز داریم که بفهمیم کدام مفهوم مورد نظر بوده است.مورد دیگر که نیاز به توضیح دارد درجایی است که مقصود ازآوردن یک عبارت آشکارا این بوده است که تمام انواع یک شیء را شامل شود اما چون مقصود نویسنده آشکار شده است بلافاصله مشخص نمیشود که عبارت به طور دقیق چه چیز هایی را دربر می گیرد.

خلاصه کردن استدلال ها

تلخیص کردن به دو طریق به قهم متن کمک میکند : اول اینکه بیان مزالبی به زبان خودتان، شمارا مجبور میکند که ابتدا پیام و مفهوم متنرا به خوبی درک کنید و با آن چه متن میگوید با جدیت برخورد کنید

دوم آن خلاصه نویسی به شما کمک میکند تا با تجزیه ی یک بخش طولانی به قسمت های کوچتر کنترل بیشتری بر آن داشته باشید .

طریقه ی خلاصه نویسی

ابتدا نتیجه ی اصلی را مشخص کنید. سپس دلایل میانی که قصد تایید این مطلب را دارند بیاورید.این ها ممکن است دلایل اصلی یا نتیجه گیری میانی باشند.دراین مرحله سعی کنید به یک یا دو مطلب یا بیشتر که نتیجه گیری اصلی را مستقیما تقویت می کنند بپردازید .

خلاصه ی شما میتواند به شکل زیر باشد

متن سعی داردبه من تقبولاند که...( نتیجه گیری اصلی )...،بنابر این دلایلی که ( نتیجه گیری ملانی/ حد واسط اول )...و...( دلیل اصلی )...و...( نتیجه گیری میانی/ حد وایط دوم ).

وقتی شما این خلاصه ی کوتاه را نوشتید چهار چوبی خواهید داشت که میتوانید استدلال های مفصل تری را نیز در آن بگنجانید.

تمرين مهارت هاي استدلال (فصل 5 )

متون استدلالي طولاني

براي پرداختن به متون استدلالي طولاني مقدمات زير نياز است :

1)   اولين وظيفه تعيين دلايل و نتايج است .شاخص هاي نتيجه (مانند بنابر­اين) و شاخص هاي دليل (مانند بدليل) در انجام اين امر به ما كمك ميكنند.

2)   وقتي لايل ارائه شده را مشخص كرديد بايد ببينيد چه نوع مفرو ضاتي لحاظ شده است،كه آن مفروضات ميتواند شامل موارد زير باشد :

• مفروضاتي كه به عنوان حكايت از دلايل اصلي،دلايل اضافي بيان نشده يا نتايج مياني بيان نشده عمل ميكنند.
• مفرو ضاتي در مورد معاني  كلمات ياعبارات كه نيازمند تعريف بيشتري هستند.
• مفروضاتي در اين خصوص كه يك مورد يا يك موقعيت شبيه يا قابل مقايسه با ديگري است .
• مفرو ضاتي كه توضيح ويژه در مورد قسمتي از مدارك وشواهد ،تنها توضيح منطقي آنهاست .

      3) وقتي دلايل و زمينه هاي آن را مشخص كرديدبايد آنرا ارزيابي كنيد .

      4) بايد توجه كرد كه آيا استدلال مبتني بر مداركيست كه منبع آن غيرقابل اعتماداست .

      5) بايد توجه كرد كه آيا خود اطلاعاتي كه باعث تقويت يا تضعيف نتيجه ميشوند داريد.

      6) آيا توضيحات متن كه شما آنها را ارائه كرده ايد منطقي هستند ؟

      7) اگرموارد مشابهي د رمتن پيدا كرده ايد آيا اين تشابهات صحيح هستند؟

      8) بنا بر اطلاعات متن آيا ميتوان به نتايج مهمي كه در متن اشاره نشده است دست يافت ؟

      9) آيا استدلال متن به نظر شما اشتباه است ؟

    10) آيا هر يك از دلايل و مفرو ضات يك اصل كلي را نشان ميدهند ؟

    11) اگر معتقديد كه دلايل و مفرو ضات به خوبي نتيجه را تاييد نميكنند،آيا ميتوانيد مسيري كه داراي اين نقص است را نشان دهيد ؟

گزينه هاي اول و دوم در تجزيه و تحليل داده ها و گزسنه هايسوم تا  يازدهم نيز در ارزشيابي متن به ما كمك خواهند كرد . 

يكي از اساتيدمون تعريف ميكردكه در جلسه ي دفاع از پايان نامش نكته ي جالبي اتفاق افتاد اون هم اين بود كه اساتيدي كه در دانشگاه مقصد به عنوان داور انتخاب شده بودند وبايد پايان نامه رو داوري ميكردند اطلاع چنداني از محتواي پايان نامه نداشتند جالبتر اين كه اساتيدي كه از بيرون براي دفاع دعوت شده بودند تسلط كامل بر مباحث داشتند.اين امر رو ميتونيم روتفسير كنيم اول اين كه اساتيد دانشگاه مقصد فرصت خوندن پايان نامه دوم اين كه اون رو خيلي جدي نگرفته بودن سوم اين كه هدف بر اين بوده كه اونرو جدي نگيرن.در هر صورت وقتي كه آدم خودشو جاي اون دانشجو بذاره كه چند سال وقت وهزينه صرف كرده بود كه تاروز دفاع رو باخيالي خوش پشت سر بذاره حال خوبي بهش دست نميده.

در عصر ما كه در واقع عصر «شتابندگي تاريخ» است، ضرورت درك اهميّت «زمان»، «دانش زمان» و چگونگي برخورداري از تحولّات جهاني علوم و فنون در سطوح ملّي و به صورت بومي اهميّت ويژه‏اي يافته است  «جهاني انديشيدن» و «محلي عمل كردن»، قطعاً از راهبردهاي مطرح زندگي در جهان امروز است و ترديدي نيست كه جهان امروز بر مدار جابجايي اطلاعات و دانش‏هاي مربوط به حوزه ارتباطات مي‏چرخد. پس گريزي نيست جزآن‏كه براي حركت در مسير پوياي دانش بشري، به تأثيرات تعيين‏كننده‏اي بر مناسبات اجتماعي، سياسي، فرهنگي، اقتصادي و نظامي در سطوح ملّي و بين‏المللي داشته‏اند بيشتر توجه كنيم. تا كمتر تحت تاثير پيامد هاي شكلي و ماهوي آنها قرار گيريم.

Ø       بايد از روش ايجاد درخت حافظه براي نمايش تصويري يادداشت ها استفاده كرد اين امر به آنها كمك ميكند تا آنچه قبلا مطالعه كرده اند، به راحتي ياد آوري كنند.

Ø       از قواعد مهم نگارش علمي اين است كه نويسنده مرز تعلق انديشه ها را بشناسد و به آنچه به ديگران تعلق دارد آن استنا كند.

Ø       توجه به حدود سرقت ادبي موجب مي شود دانشجويا ن و پژوهشگراني كه در حال تجربه ي نگارش علمي اند تشخيص دهند كه د رچه مواردي ارجاع دادن لازم و در چه مواردي غير ضروري است .

      ساده ترين روش ارجاع دادن نقل قول مستقيم است .

در استفاده ا زنقل قول دو روش رايج است :

ü       در يك روش اصل مطلب نويسنده بيان ميشود و در واقع نوعي برداشت آزاد است

ü       درروش دوم نويسنده مطلب را آنطور كه خوانده است بازگو مي كند

ü        

دو روش ارجاع دهي در مراكز دانشگاهي رايج است :

Ø       سيستم دانشگاه ونكوور : در اين روش از عددهايي براي شماره گذاري يادداشت ها استفاده ميشود

Ø       سيستم هاروارد: در اين روش نام نويسنده وو تاريخ انتشار كتاب كه در داخل پرانتز مي آيدبه صورت مشخص د رمتن بيان ميشود و علاوه بر اين اطلاعات كتابشناختي از آن اثر به طور كامل در پايان فصل يا انتهاي كتاب  و مقاله آورده است .

  مفهوم سازي د رمطالعه :

در اينجا نيز از دو روش استفاده ميشود

مطالعه ي كلي نگر

در اين روش د رمطالعه نگاه جامعي نسبت به تمام متن خواهيم افكند . اين امر موجب مي شود هم بتوانيد موضوع را تحليل كنيد و      هم آنرا به دقت شرح دهيد

مطالعه ي تحليلي

در اين روش مي توان نوعي استراتژي در نگارش موفق كار تحقيقي به دست آورد .

براي هر فيش مشخصات منابع مورد نظر بايد د ريك فايل جمع آوري شود .بايد مشخص شود نقل قول مستقيم است تا غير مستقيم اين امر نيز بايد د ر برگه ي فيش مشخص شود .

تهيه ي فهرست منابع

براي كتاب هايي كه يك نويسنده دارند

نام نويسنده، نام كتاب (به شکل BOLD  یا ITALIC  (، مترجم، ویراستار، نام شهر، نام انتشارات، سال نشر.

کتابهایی با مجوعه نویسندگان

اگر نویسنده ی هر بخش به طور مجزا مشخص نشده باشد در هنگام ذکر منبع نام اولین نویسنده در فهرست نویسندگان را نوشته و واژه ی "ودیگران "را به آن اظافه میکنیم.وسپس مانند مراحی قبل عمل میکنیم.

اگر نویسندگان به طور مشخص مجزا شده بودنددر هنگام ارجاع نام نویسنده ی مقاله را نوشته ونام مقاله در گیومه وپس از آن با اظافه کردن  در نام کتاب و ویراستارو پس از آن سایر مراحل را ادامه میدهیم.

در ارجاعات متعدد به یک کتاب

 اگر بین ارجاع کنونی و ارجاع قبلی به آن کتاب منبع دیگری ارجاع نشده باشد فقط واژه ی "همان "را نوشته و شماره ی صفحه وارد میشود.در غیر این صورت نام نویسنده ،نام کتاب و شماره صفحه درج میشود.

روایتگردانی ۲۷،۲۶،۲۵

گاه انسان نمیتواند آنچه که قابل دیدن است و ارزش دیدن را دارد ببیند این امر نیز طبیعت یک پدیده را میرساند چرا که اگربنای تمام زیبایی ها بر آشکاربودن آنها بود دیگرکشف آنها هیچ چهره ی زیبایی را به همراه نداشت. برداشتی که انسان از پدیده های عالم هستی دارد برحسب آگاهی هایی است که در طول زمان شکل گرفته و او را بر این امر قادر می سازدوبر اساس همین آگاهی ها نیز انسان روابط خود را با سایر مخلوقات شکل میدهد وگاه این آگاهی سبب بوجود آمدن روابطی بین انسان و سایرین خواهد شدکه این رابطه  برای دیگران تعریف نشده است . اما آنچه حائز اهمیت است این رابطه است نه تلقی دیگران .

وقتی که کتاب شازده کوچولو رو می خوندم گاهی اوقات اونقدر تو مفاهیم پیچیدش که به زبانی بسیار ساده بیان شده بود غرق میشدم که یادم میرفت برای چی دارم کتاب رو میخونم اما اون چه که بیش از همه برای من آموزنده و ارزشمند بود این بود که ما هممون میتونیم یکی از اون آدم بزرگایی باشیم که شازده کوچولو تو سفرهای مختلفش با اونا ملاقات داشت اما باید برای جلوگیری از این امر به این نکته توجه کنیم که

" آنچه اصل است از دیده پنهان است. چیزی که بیابان را زیبا میکند چاه آبی است که در گوشه ای ازآن پنهان است ".

اخيرا خبري رو خوندم مبتني بر اين امر كه آمار خانواده هاي غير مزدوج در كشور هاي اروپايي به شدت رو به افزايش است و نتيجه ي اين امر نيز بوجود آمدن فرزنداني است كه از بنياد و اساس خانواده شكل نگرفته اند .اين امر نيز خود به خود سبب بوجود آمدن پيامد هاو مشكلاتي خواهد بود از جمله ين كه رفته رفته بنياد و اساس شكل گيري خانواده در معرض انحطاط و نابودي قرار ميگيرد و اين مسئله نيز زماني بحراني تر خواهد بود كه اغلب كشور هاي اروپايي تفاوت چندان بين خانواده هاي رسمي و غير رسمي قرار ندهند كه اين امر هم اكنون امري است كاملا مشهود ،از طرف ديگر سبب بوجود آمدن بحران هاي متعدد براي اين گونه فرزندان به خصوص در دوران جواني و نوجواني خواهد شد چرا كه در اين سنين نياز به يك پايگاه عاطفي كه اساس آن در خانواده ريشه دارد احساس ميشود. مطالعه در رابطه سرگذشت رهبراني كه در دوران سيادت خود برتدبير امور جامعه زمينه هاي جنگ و خونريزي هاي فراواني را براي نوع جامعه ي بشري به همراه داشته اند نوعي خلا را در اين دوران از زندگي نشان ميدهد.

انتخاب موضوع مطالعه در كار تحقيقي

قدم اول در اين مرحله جستجوي منابع و مآخذي است كه با موضوع تحقيق تناسب داشته باشد .استاد مربوط به هر كار تحقيقي نيزبايد در مورد منابع به دانشجويان توصيه هاي مفيد را ارائه كند. گاهي منابع زيادي را جمع آوري و شناسايي مي كنيد اما در ارزيابي آنها در مي يابيد كه با مو ضوع تحقيق چندان تناسبي ندارند. در اين صورت بهتر است آنها را رها كنيدو به دنبال منابع مناسبتر باشيد.

نكاتي در مورد دسترسي بهتر به منابع

Ø      از كتابشناسي ها و فهرست منابع استفاده كنيد.

Ø      منابع مناسب را از استاد بپرسيد.

Ø      در زمان تدريس نام منابع روز آمد را كه اساتيد بيان ميكنند يادداشت برداري كنيد.

Ø      از دانشجويان همرشته در مقاطع بالاتر استفاده كنيد.

Øدر محيط هاي علمي از جستجوهاي كتابشناسي يكديگر استفاده كنيد .

Ø      از روش جستجوي كتابخانه اي (كليد واژه يا موضوع ) استفاده كنيد.

تطبيق منابع با نيازهاي اطلاعاتي

براي تطبيق مناسبترمنابع با موضوع تحقيق بايد به نكات مهم كتاب يا مقاله توجه كرد كه عبارتند از:  

1)      عنوان

2)      فهرست مندرجات و فصلهاي متناسب

3)      مقدمه

4)      مطالعه ي بخشي از كتاب يا مقاله

5)      نتيجه

كتابخانه ها، منبع جستجوي منابع

برا ي پژوهشگران واقعي كتابخانه خانه ي تحقيق است. در هر حال اثر تحقيقي با كتابخانه شروع ميشود در كتابخانه شكل ميگيرد و با منابع و مآخذ پايان مييابد. اما در اكثر مواقع منابع مورد نياز يا در كتابخانه ها يافت نميشود يا به امانت رفته است اما چند روش مناسب براي دسترسي همگان به منابع مورد نياز وجود دارد كه عبارتند از :

Ø      كار گروهي دانشجويان و پژوهشگران

Ø      تهيه كپي از منابع

Ø      برجسته كردن مطالب با قلم هاي رنگي روي كپي متن و...

مطالعه و يادداشت برداري

در يادداشت برداري بايد بخش ها ي مهم متن را به اجزا كوچكتر تقسيم كنيد، پس از آن بكوشيد آنها را با يكديگر متناجس كنيد. ابتدا بايد مطلبي را كه متناسب با نياز شماست انتخاب كنيد و در اين كار از سر فصلها بهره بجوييد.سپس متن را با دقتخوانده ونكات قابل توجه را شناسايي ميكنيم. هدف مطالعه بايد خواندن براي درك مفاهيم اصلي باشد.

انتخاب نكات قابل توجه به دو عامل بستگي دارد :

1)      نوع اطلاعات قبلي شما از موضوع و ديدگاه شما به متن

2)      موضع و سبك نگارش متن

وقتي نكات مورد نظر را شناسايي كرديد بكوشيد آنرا با استفاده از نگارش خود در چند سطر توضيح دهيد.با همين روش مطالعه را براي قسمتهاي بعدي ادامه دهيد. 

يادداشت برداري مراحل مختلفي را نياز دارد كه با طرح مقابه آغاز مي شود. طرح مقاله نشان خواهد داد كه در حجم محدودي از نوشته چه مطلبي عرضه خواهد شد. اين امر پلن اوليه  بوده وپلن هاي بعدي تفصيلي تر خواهد بود و ازشفافيت بيشتري برخوردار خواهد بود . پلن اوليه به موضوع اصلي و چند مسئله از آن  اشاره ميكند. در ادامه بايد مفروضات خود را بيان كنيم. بيان هر مفرو ضي در اين بخش اهميت ندارد بلكه بايد مفروضات درست و تعيين كننده در مسئله بيان شوند . پس از روشن شدن مفروضات ما نيازداريم تا به ادبيات حوزه ي موضوعي مورد نظر رجوع كنيم بعد از اين كارزمان فرضيه سازي است .در فرضيه ما دو دسته از متغير ها را از هم جدا ميكنيم:  متغير هاي ثابت

    متغيرهاي وابسته

حال نسبت جديدي بين اين دو ايجاد كرده و يك جمله ي خبري ايجاد ميكنيم كه قابل تصديق و تكذيب باشد.

مرحله ي بعد مفهوم سازي است ، يعني ايجاد مفاهيم پايه در مسئله.اين مفاهيم سعي ميكنند مراد اصلي نگارنده را از مفاهيم به كار برده شده بيان كنند و اين كه چرا به نظر مي رسد فرضيه ي ما درست باشد.ما در دو سطح مطالب خود را بيان مي كنيم

سطح اول مباحث نظري است كه درآن مباحث تئوريك خود را مطرح كرده و ار قياس و امثال آن استفاده ميكنيم .

سطح دوم مباحث عملي است كه در آن مثال و نمونه خواهيم آورد.در نهايت هم جمع بندي خواهيم كرد.

اين پلن ،پلن اجمالي است كه به ما كمك ميكند تا مطالعه را آغاز كنيم.

مر حله ي بعدي مرحله ي منبع يابي است .در اين قسمت بايد براي تمام اجزا اين پلن منبع تهيه كنيم .براي برخي از اين پلن ها منبع يافت شده و براي برخي نيز يافت نميشود ،كه بايد اهتمام خاصي را براي موارد يافت نشده اعمال كرد.

با جمع آوري منابع كار يادداشت برداري آغاز ميشود . در يادداشت برداري (فيش برداري) بايد براي فيش ها كد قرار داده شود تا فيش ها پس از انباشته شدن قابل بازيابي باشند،بنا براين ما يك فهرست از فيش ها را نياز داريم وبايد اين فهرست را منظم مي كنيم . بهترين روش براي كد گذاري ،كد گذاري به شيوه ي درختي است. (مثال:۴-۳-۳)

براي مطالعه بايد از پلن هاي با اولوت بالاتر شروع كرد ودر هنگام فيش برداري فقط موضوع اصلي و فرعي را در قسمت بالاي فيش مينويسيم.دليل اين امر اين است كه هنگامي كه به يادداشت مراجعه ميكنيم براي ما مفهوم داشته باشد .حال با جمع آوري اين پلن ها و كنار هم قرار دادن آنها بدنبال طرح اصلي ميرويم.

  تكليف هفته ي بعد:چند فيش ازكتاب دنياي سوفي با موضوع "پرسش هاي هميشگي فلسفه " تهيه كنيد.      

روایتگردانی 17، 18، 19، 20، 21، 22، 23

انسان در مصاف دنیایی خویش هر چقدر صبور تر بوده  و در انتخاب راه خویش معیارهای دنیوی را کمتر دخالت دهد خداوند نیز همواره با او خواهد بود. تمام ما نام انسان را با خود یدک میکشیم اما آیا واقعا از اسباب و وسایل آن نیز برخورداریم ؟ انسان بودن لازمه اش ایثا ر، گذشت ، فداکاری ومحبت وهزاران رقتار انسانی دیگر است اما انسان به داشته های خویش مغرور بوده ودر حسرت چیزی است که در اختیار او نیست .

این که چاپلوسی و دروغ زندگی بشری را فرا گیرد و تمام رفتار انسان پر باشد از مایه های مادی ما را به یاد یوم حساب نمیدانم که چرا نمی اندازد .این از ویژگی های بارز ما شده است که در اغلب موارد توان درک و هضم طرف مقابل را نداشته و همواره به دنبال طرد آنیم . انسان همواره باید در رویایی با یک پدیده تمام جنبه های آن را مورد ملاحظه قرار داده ونباید تنها جنبه های منفی آن را مورد ارزیابی و نتیجه گیری قرا ردهد.گاه برای ایجاد یک علاقه و شعله ور نگه داشتن آن تنها نیاز به یک حرکت ساده دارد تا بتواند فرد مقابل را در تسخیر خود درآورد وبا همین کار نیز میتوان دنیای پیش روی شخصی را تغییر داد اما حیف و حیف که ما در جهتی حرکت نمیکنیم که  این موارد را بر طرف کنیم .این است که انسان ها در زمین پراکنده شده اند این سو و آن سو میروند ،میروند و می آیند و روز خود را شب میکنند و شب خود را روزبی آن که بدانند چه میکنند .وبا این کار فرصت های پیش روی خود را یکی پس از دیگری نابود کرده وهمواره دنبال فرصت سازی برای خویش اند .   

خصوصيات پاراگراف:

جمله ي آغازين ايده ي اصلي را بيان ميكند.

جمله ي پاياني هر پاراگراف به منزله ي جمع بندي مطالب پاراگراف وحلقه ي اتصال به پاراگراف بعدي است.

وجمله ي مياني يا بدنه ي پاراگراف مفاهيم جمله ي اول را تشريح ميكند.

مقاله

هر مقاله به طور مشخص از سه قسمت تشكيل شده است:

مشاهده : بيان تصويري از مشاهده

تئوري پردازي : اشاره كردن به ۱ يا ۲ تئوري اصلي كه ميخواهيم به كمك آن ها مشاهده ي خويش را تشريح كنيم.

تطبيق : ضرورت و اهميت مشاهده ي خويش را براي حل مشكلي از جامعه بيان كنيم .

نكته ي مهم اين است ارزش پاراگراف هاي مياني با پاراگراف هاي پاياني و... يكي نبوده زيرا هر كدام داراي نكاتي هستند كه هر يك در درجه ي خاصي از اهميت قرار دارند. در رابطه با مقاله نيز پاراگراف هاي آغازين نقشي را دارند كه جمله هاي آغازين هر پاراگراف دارند يعني ايده ي اصلي را بيان ميكنند .

شيوه ي مطالعه ي كتاب

تقسيم بندي هر كتاب به شكل بخش - فصل – قسمت ميباشد. يعني هر بخش به فصول و هر فصل به قسمت هايي تقسيم ميشود. حال براي مطالعه ي هر كتاب نياز نيست از اول تا پايان آن به دقت مورد مطالعه قرار گيرد،بلكه بايد ايده ي اصلي هر فصل را با مطالعه ي صفحات آغازين آن دريافته و همچنين بامطالعه ي صفحات پاياني نتيجه گيري را ايتخراج كنيم  وبا اين روش به بخش هاي اصلي متن كه بايد به دقت مورد مطالعه قرار گيرند پي ميبريم.

 روايتگرداني ۱۳

انسان همواره  دو بعد مادي و معنوي را در سايه سار خودهمداستان است. گاه و باز هم گاه است كه بيشتر ما انسان ها به دنبال آنيم كه نه از براي آنيم و به دنبال چيزي هستيم كه آن بايد از پس ما باشد و بعد معنوي و جاودانه ي انسان را زماني به ياد مي آوريم كه غافله ي عمر مقصد خود را پيموده است.

روايتگرداني ۱۴

چو بر روي زمين باشي توانايي غنيمت دان

كه دوران ناتواني ها بسي زير زمين دارد

روايتگرداني ۱۵

رسيدن به سعادت چيزي نيست كه به آساني در دسترس باشد ما همواره به دنبال آنيم كه راههاي كمال و سعادت طلبي را ديگران به ما نشان دهند اما چيزي كه بديهي است آن است كه كمال حاصل نميشود مگر اين كه خود را در طريقت آن فرسوده سازيم.

روايتگرداني ۱۶

زندگي صحنه ي يكتاي هنرمندي ماست

 هر كسي نغمه ي خود خواند و از صحنه رود

صحنه پيوسته به جاست

خرم آن نغمه كه مردم بسپارند به ياد

روايتگرداني 10

من فكر ميكنم بهترين روايتگرداني از اين قسمت، همين بخش از متن باشد:

بايد از هر كس چيزي را انتظار داشت كه از عهده ي آن برآيد. قدرت بايد قبل از هر چيز متكي بر عقل باشد.اگرتو به ملت خويش فرمان بدهي كه همه خود را به دريا بياندازند انقلاب خواهند كرد.

روايتگرداني 11

انسان همواره در زندگي به دنبال آن باشد كه تكبر و غرور را از خويش دور كندچرا كه اين امر نه تنهاسبب ميشود كه انسان از ديگران فاصله گرفته بلكه موجب ميشود واقعيت هاي زندگي را به شكلي نا ما نوس درك نمايد.

روايتگرداني 12

انسان گاه فعل اشتباهي را انجام ميدهد وبراي آن نيز استدلالاتي  آورده وبراي نشان دادن درست بودن آن افعال ديگري رانيز به تبع و به اشتباه انجام ميدهد حال مهمترين نكته اين خواهد بودكه انسان  همواره به دنبال اشتباه درصدد جبران آن برآيدو نه خود را مسخ در آن ديده و پي در پي آن رابه اشكال گوناگون مرتكب شود.

مدل‌هاي پيشرفته موشك‌هاي اخير ايران، در صورت تكميل شدن، ايران را قادر به هدف قرار دادن خطوط ساحلي شرق آمريكا مي‌كند.اما در شرايط كنوني كه فعاليت هاي ما از هر نظرزير ذره بين كشورهاي غربي است،آیاچنين اقداماتي حساسيت برانگيز نخواهد بود؟البته اين امر كاملا واضح است كه دولت‌هاي غربي  هرچه خوب است تنها براي خود مي‌پسندند و نه ديگران اما پرسشي كه هم‌اكنون در پيش روي اين كشورهاست اين است  كه آيا تلاش ايران را مي‌توان بخشي از حركت اين كشور در مسير تقويت قدرت فني آن دانست يا تلاشي براي افزودن يك مانع ديگر براي برنامه هسته‌اي‌اش است؟ اگر چه گروهي از كارشناسان معتقدندماهواره‌ها  آنقدر قديمي و كم‌دقت بوده‌اند كه به درد جاسوسي و تعيين اهداف نظامي نمي‌خورند.

روايتگرداني3

چشم اميد تنها نيايد بر گزارهاي مادي محدود باشدوآفريننده ي انسان هموست كهراه چاره را نيز پيش روي ميگذارد.واگر انسان فعلي را  كه براي او تدبير شده است را در پيش گيرد رسيدن به سعادت و نيك بختي امري غير ممكن نيست.

روايتگرداني 4

انسان با حركت به سمت ماديات ابعاد مختلف وجودي خويش رانيز با خود همراه ميسازد،ودر نتيجه زشتي و زيبايي نيز در نزد او معناي ديگري مي يابد  در اين شرايط در ظاهر بايد آراسته بود تا درباط مقبول افتد.

روابتگرداني 5

در درون انسان اميال متععد و گوناگوني وجود داردكه ميتواند انسان را گمراه يا راه واقعي را به او نشان دهد. شناخت و ريشه كن  كردن گونه ي اول دربدو ظهور و پرو بال دادن به گونه ي دوم همواره انسان را از بديها دورميدارد.

روايتگرداني 6

گاهي كافي است انسان ديد خود را نسبت به شرايط موجود تغيير دهد تا چالش هاي پيش روي اودگر گون شوند.

روايتگرداني 7

تامل در پديده هاي عالم خلقت و روابط عللي و معلولي بين آنها همواره روزنه هاي جديدي را بر روي انسان ميگشايد.

گاهي انسان بر پايه ي تفكرات زخمديده به سوي جلوه هاي خاصي متمايل ميشود،حال آنكه از جلوه هاي واقعي دور مانده است.

روايتگرداني 8

ما انسان ها همواره به گونه اي در برآوردن نيازهاتلاش ميكنيم برخي نيازها ناشي از ضعف طبيعي انسان است،حال ما در برآوردن آنها بدنبال آنيم اين ضعف ها هويدا نشود در حاليكه آنچه مااز آشكار شدن آن گريزانيم از سرشت انسان نشات ميگيرد.

روايتگرداني 9

گل عزيز است غنيمت شمريدش صحبت

كه به باغ‌ آمد از اين راه و ازآن خواهد شد.

در این قسمت نگارنده از مار بوآ و نقاشی خویش سخن میگوید و این که افراد بزرگسال نمی توانند بدون توضیح نقاشی او را دریابند، واو را به سمت مفاهیم عینی و ملموس چون تاریخ و جغرافی هدایت میکنند.

این مطالب حاکی از این نکته اند که که  در برخورد با افراد گوناگون باید توان و گنجایش ایشان را تشخیص و در همان راستا با ایشان گفتگو کرد . 

روایتگردانی ۲

توانایی های انسان مورد تاکید است واین که انسان هر قدر هم تنها و بی کس باز هم دارای توانایی هایی است که او را در حل مشکلات خویش توانا میسازد.

با آرزوی ایامی خوش و سالی پربار برای شما دوستان عزیز.

    نوروز

با آرزوی ایامی خوش و سالی پربار برای شما دوستان عزیز.

نقد نقد

آقایان کاوند و عزیزی

امیدوارم که تا پایان ترم توانایی تمیز نقد را از یادداشت روزانه کسب کنید.

 جناب آقاي ذوالفقاري

با سلام

روايت فرموده بسيار جالب و خواندني بود. اما بهتر بود با نگرشي به كمال مطلوب نزديكتر و بسيط تر خاتمه پيدا كرده وازفنون نگارش خويش به شيوه ي احسنت بهره مي برديد .

دوٍست عزیزم آقای عزیزی

متن  شما متنی در خور بوده ولی بیان مطالبی را واجد اهمیت میدانم از جمله این که دیدگاه شما در رابطه با موضوعات مطرح شده دیدگاهی آرمانگرایانه بوده واینکه در عصر کنونی وبا در نظر گرفتن اهداف و منافع متفاوت کنشگران سوختن برای دیگران معنای خود را از دست داده است و از صداقت و راستی نمادی بیش باقی نمانده است ونیز باید توجه داشت که بسیاری از ما با علم به آگاهانه بودن عمل خویش ،شهامت بیان مطلب را نداشته و یا زمینه ی آن فراهم نیست.

1.            تفاوت essay وarticle  :

·        Essay : بخش کوچکی از یک نوشته توسط هر فرد است، که یک دوره از دوایر مطالعاتی اورا شامل شده ودر رابطه با موضوعی خاص است.

·        Article :نوشته ای در رابطه با موضوعی خاص بوده با هدف انتشار آن در در مجله یا روزنامه.

Essay  نسبت به article طولانی تر است.

·              نقد از آقای شرفی: هر دو قیاس ایشان کاملا صحیح است.

2.      در زبان ما مقاله نام قطعه ای نوشتاری است ،اما از ریشه ی قول به معنای گفتن،این مشاهده نزد شما چه پرسش هایی را بر می انگیزدوپیشنهاد های شما برای آنها چیست؟

·              اولین وبدوی سوالی که بر می انگیزد این است که آیا به درستی مقاله از ریشه ی قول است؟

.با جستارهای مختلف در رابطه با ریشه های علی و معلولی پدید آورنده ی این مفاهیم به این نتیجه می رسیم که که مقاله از ریشه ی قول است.

با توجه به سوال اول زمینه ی برای مطرح نمودن سوال دوم به شکل گفتمانی  فراهم می آید

·              آیامقاله با یک ریشه ی عربی تحت عنوان قول هنگام انتقال از گفتمان مبدا به گفتمان ایرانی تفاوت معنا پیدا کرده است؟

هنگام انتقال یک مفهوم از یک گفتمان معنای آن دچار تبدل می شود ،در نتیجه این احتمال وجود دارد که در انتقال این مفهوم نیز این تبدل روی داده باشد.

·        آیا تطبیق این معانی بر این مفاهیم پشتوانه ای از استدلال دارد، یا امری قراردادی است؟

این احتمال وجود دارد که بروز معنای مقاله تحت عنوان نوشتن بر اساس قرار دادی است که در جهت رفع نیاز ما منعقد شده است .

·        نقد از آقای شرفی:سوال اول ایشان صحت ریشه ی قول برای مقاله است که به نظر الزامی برای آن نیست،چون این فرض سوال ماست .بنا بر این باید آنرا­صحیح در نظر بگیریم.

3.      آیا چهار مقاله ی عروضی مجموع چهار مقاله است یا خود یک­رساله ؟

·        اینجانب با توجه به ایجاد پیوند مفهومی میان این چهار مقاله، یک پیوند مفهومی بین آنها ایجاد وآنها را یک رساله نامیدم.

·        نقد آقای شرفی :کتاب چهار مقاله ی عروضی در چهار موضوع مختلف است و  بعید به نظر میرسد که بتوان آنرا یک مقاله ی منسجم در نظر گرفت .

·        برای سوال چهارم پاسخی ارائه نشد.

نگارش متن واجزا تشكيل دهنده ي آن

جمله كوچكترين جزءتشكيل دهنده ي متن است.كلماتي چون بفرمائيد نيز جمله محسوب ميشوند،اما به طور­كلي واژه­ها­به تنهايي نميتوانند كوچكترين جزء متن را تشكيل دهند.حدمياني تشكيل دهنده ي متن نيز بند يا پارگراف ميباشد. ودر نهايت متن ازتركيب چند بند وتشكيل يك يا چند قسمت حاصل ميشود.اين قسمت ها در كنار يكديگر متن را ايجاد كرده وبارعايت يك سري استاندار ها اين متن به يك مقاله ي اجتماعي تبديل ميشود.

در متن بايد از تنوع جمله ها استفاده نمود و انواع جمله ها از قرار زير است:

ü       جمله ي ساده

ü       جمله ي پيچيده

ü       جمله ي مركب

ü       جمله ي پيچيده مركب

بند(پاراگراف)

 به لحاظ كمي طول پاراگراف ها امري قراردادي نبوده ولي به طور معمول هر پاراگراف بين 10الي 15 جمله خواهد بود. انواع نظم در پاراگراف عبارتند از

Ø     نظم دروني

Ø     نظم بيروني

Ø      نظم دروني:

يعني بايد براي شخص مشخص باشد كه چرا جمله ي آغازين را در آغاز وجمله ي پاياني در پايان آمده است.چرا نميتوان  جمله ي پاياني را جايگزين جمله ي آغازين نمود.

Ø       نظم بيروني:اين نوع نظم خود داراي دو جزء است

v      نظم خرد:

يعني نظم بيروني پاراگراف ها بايد مشخص باشد،و بدان دليل بدان خورد گوييم كه ارتباط منتطقي جمله ي پاياني يك پاراگراف با جمله ي آغازين پاراگراف بعدي،بايد مشخص باشد.

v      نظم كلان:

هنگامي حلقه ي اتصالي پاراگرافها توسط نظم خرد حاصل شد، اين امكان وجود دارد كه كه هنوزارتباطي صحيح بين يك يا چند قسمت ويا بين جمله ي آغازين و پاياني حاصل نشود. يعني در ابتداي متن سوال ما از يك مقوله خاص باشد ودر پايان متن پاسخ ما به حاشيه رفته باشد.نظم كلان به دنبال ايجاد چنين نظمي است.

سلام عرض ميكنم خدمت همه ي آينده سازاي فرش شور.اميدوارم حالتون خوب باشه.

عيد نوروز يكي از مهمترين اعياد مردم ايران ميباشد، ومردم معمولا در واپسين روزهاي سال­اقدام به انجام فعاليت هايي چون خانه تكاني ومسائل مربوط به آن ميكنند.اين امر خود حاكي از يك نكته ي بسيار ظريف دار­وآن نيز توجه به روح و روان آدمي است. و اينكه همواره انسان نيازمند است تا بازگشتي به درون داشته ،افعال و اقوال خود را بررسي كرده  و بازگشتي به درون كند. اميدوارم كه دراين بازگشت موفق باشيد.

پيشا پيش اين عيد باستاني را به شما دوستان عزيز تبريك ميگويم.

                                                                     با تشكر

ديروز نشست كلاس ارشد آقاي دكتر مجاهدي در رابطه با انديشه ي سياسي مهندس بازرگان بود.لذا من هم در بحث شركت نمودم. مباحث خوب و گاه پيچيده اي مطرح مي شد.پس از پايان جلسه به اين فكر افتادم كه شايداين نشست موضع خوبي براي يادداشت روزانه باشه.پس شروع كردم به نوشتن.متن خودمو نوشتم اما بعد از اتمام متن ديدم انتقادات زيادي به متن وارده، لذا از وارد كرد اون تو وبلاگ  خودداري كردم.

استدلال چيست؟

در طول روزوقايع متعددي براي هر فرد اتفاق مي افتد.فرآيند استخراج نتايج ازاين شواهد و واقعيات را استدلال گويند.

اهميت تفكر انتقادي

به هر ميزان كه به سمت جامعه ي اطلاعاتي پيش ميرويم،به همان ميزان مهارتهاي تفكر انتقادي به منظور پردازش اطلاعات در اولويت ويژه قرار ميگيرد.به طوري كه ميتوان گفت آموزش اين مهارت،ازعناصر مهم اصلاح آموزش و پرورش به شمار ميرود.و لازمه ي اين امر اين است كه در نگرشها وعادات ذهني يادگيرنده تغيراتي پديد آيد.

خواهشمند است براي جاي خالي واژه اي مناسب برگزينيد.