• هر اثر علمی 3رکن دارد:

1.مواد سالم و معتبر .

2.شیوه صحیح استدلال و نتيجه ي منطقي .

3.توان علمي و اجتهادي محقق که روش های علمی را بشناسد .

الف)فرضیه و طرح تحقیق: ایجاد سئوال برای تلاش فکری لازم است . پس از طرح مجهول و تشکیل فرضیه، برای بررسی و اثبات آن باید طرح تحقیق ريخته شود . طرح تحقیق در واقع، قانون كار محقق است و هدف، محدوده ي كار، روئوس مباحث، ابزار ها و روش تحقیق، و حوزه ي منابع را روشن می سازد و مانع از پراکنده كاری و اتلاف وقت و نیرو میگردد.

•  يكي از نشانه های علمی بودن مقاله آن است که نویسنده بتواند چكيده‌ي خوب و مفيدی از آن بنگارد به گونه ای که طرح مساله و فرضیه، روش كار، اعتبار منابع نتيجه ي بدست آمده بطور فشرده در آن ذکر شود.
•  طرح تحقیق تا وقتی در ذهن است کمی و كاستی آن مشخص نمی شود باید به روی كاغذ ريخته شود .

ب)روش تحقیق: تحقیق در هر یک از رشته های بشری روش خاص خود را می طلبد اما یک سری روشها و قواعد عمومی نیز وجود دارد.

روش تحقیق 2 نوع است : میدانی و كتابخانه ای

۱. در روش میدانی که بیشتر به مسائل علوم تجربی اجتماعی و جامعه شناسی مر بوط است با كاوش در نمونه های عینی و با تفحص و استقرا در گستره ای خاص به نتایج کلی میرسد

۲. در روش (تاریخی)كتابخانه ای حوزه ي كار محقق كتابخانه و اسناد و مدارک كتابخانه ای مثل کتاب مجله عکس و غيره است؛که اصلی ترین ابزار تحقیق در این مورد کتاب و امثال ان است .

ج)گردآوری مواد استدلال و منابع تحقیق: پس از تشکیل فرضیه نوشتن طرح و انتخاب روش ، محقق به خزانه معلومات خویش مراجعه میکند و از ميان دانسته ها آنچه را که ارتباط با فرضیه و مجهول وی دارد را بر می گزیند مرتب میکند و مقدمات استدلال خود را تشکیل میدهد .

•  در تالیف و تحلیل مطالب، محقق و نویسنده باید ملاک و معيار خاصی داشته باشد به عبارت دیگر يكي از نظریه ها و مكاتب مهمی را که در این باب وجود دارد انتخاب کرده با معيار آن به نقد و تحلیل مطالب بپردازد نکته مهمتر آن که در تمام تحلیل خود به آن نظریه یا مکتب پایبند باشد.

د)تنظیم مطالب و نتيجه گیری: اطلاعات علمی از هر منبع و به هر طریقی که حاصل شود مقدمات استدلال محقق را تشکیل می دهد . بسته به موضوع مورد تحقیق و نوع استدلال مربوط به ان که قياسی باشد یا استقرايي و تمثيلی و مقدمات به شیوه خاصی تدارک می گردد که در روشهای تحقيق علوم باید بدانها پرداخت .

• کسانی موفقترند كه قدرت تعقل بالاتر و هوش سرشار تری دارند زيرا محقق در پی آن است که رابطه ميان پديده های هستی را بیابد و از طریق ارتباط دادن آنها با یکدیگر به نتایج تازه ای برسد.
• محقق باید بکوشد که از قدیمی ترین منابع و جديدترین تحقیقات استفاده کند، اگر مطلبی از قدما نقل میشود به نخستین گوینده ي صادر کننده ي رای استناد شود و اگر نظریه ي جدیدی مورد بحث است علاوه بر توجه به سیر تكاملی آن باید كاملترن و آخرین شکل آن که منوط به استفاده از جديدترین منابع است بیابد.

•  طرح مقاله که شامل 3 بخش است : مقدمه، متن، نتيجه ي پايانی

1. مقدمه ذهن خواننده را برای ورود به بخش اصلی متن آماده میکند و كنجكاوی او را برای پیگیری مطلب بر می انگيزد.این مقدمه ها با توجه به نوع نوشته متغیر است .

2. متن اصلی یا ذی المقدمه است که حاوی مهمترین و اصلی ترین مطالب مفاله است.

3. نتيجه یا بخش پايانی در انواع مقاله ها تفاوت هایی دارند بعبارت دیگر همه‌ي مقاله ها به یک شیوه پايان نمییابند.

•  پاورقی: به يادداشت هایی گفته میشود که در بخش پايانی صفحه نوشته میشود و به وسيله ي پاره خطی از متن اصلی جدا میشود . و بر 2 نوع است :

الف - پاورقی توضيحي: برای روشن تر شدن مطالب مجمل متن می آید .

ب - پاورقی ارجاعی: با ذکر سند و منبع مورد استفاده نویسنده است راهنمای خواننده به منبع مورد استفاده شماره ارجاع است .

• فهرست منابع : كتابنامه و کتاب شناسی از ديگر نام هاي آن مي باشد كه نمايانگر استفاده مولف و محقق از کتابها و آثاری است که مقاله یا کتاب با استناد به ان نوشته میشود.
•  هر قدر که اهميت و نقش فهرست نویسی و کتاب شناسی در پيشبرد امر تحقیق روشن تر میشود فهرست های تازه تری با مدخل های جدید به نمونه های پیشین افزوده میگشت .